Baha sa Bansa, May Pag-asa Pa Ba?

Posted on 8/12/26

Nananatili ang kalunos-lunos na tanawin sa maraming bahagi ng Pilipinas, habang patuloy na binabayo ng pinatinding habagat ang ating bansa. Ang tila walang katapusang pag-ulan ay nagdulot ng malawakang pagbaha, pagguho ng lupa, at matitinding hangin, na muling naglantad sa kahinaan ng ating mga komunidad laban sa kapritso ng kalikasan. Sa huling ulat, umabot na sa 26 ang bilang ng mga nasawi dahil sa pinagsamang epekto ng southwest monsoon at ng mga bagyong Luis at Maymay. Humigit-kumulang 2.27 milyong katao mula sa 10 rehiyon ang naapektuhan, kung saan halos 95,000 katao ang nananatili sa mga evacuation center. Sa gitna ng kalamidad na ito, idineklara na rin ang state of calamity sa buong probinsya ng Pampanga, kung saan 287 barangay sa 17 bayan at lungsod ang lubog sa baha.

Ang bawat taon, tila isang ritwal ang pagdating ng tag-ulan at kasabay nito ang pagsubok sa katatagan ng Pilipino. Ngunit sa likod ng ating pambansang diwa ng pagbangon at pagiging matatag, hindi natin maiiwasang itanong: Kailan ba magkakaroon ng tunay at pangmatagalang solusyon sa paulit-ulit na pagbaha na kumikitil ng buhay at sumisira ng kabuhayan? Hindi na sapat ang "wait and see" na diskarte; ang pagbabago ng klima ay isang realidad na nangangailangan ng agarang at komprehensibong aksyon.

Ang pagbaha ay hindi lamang natural na phenomenon; ito rin ay sintomas ng mas malalim na problema sa ating urban planning at imprastraktura. Mula sa kakulangan ng maayos na sistema ng kanal, sa pagkasira ng mga natural na daluyan ng tubig, hanggang sa kawalan ng disiplina sa pagtatapon ng basura na bumabara sa mga estero, bawat aspeto ay nag-aambag sa lumalalang sitwasyon. Ang pagdeklara ng state of calamity ay nagbibigay-daan sa pagpapabilis ng pagtugon at pamamahagi ng tulong, ngunit kailangan din nating tingnan ang ugat ng problema. Hindi lang relief goods ang kailangan ng ating mga kababayan, kundi ang katiyakan na hindi na sila muling malalagay sa parehong sitwasyon sa susunod na bagyo.

Dapat nating idaan sa masusing pagsusuri ang paggasta ng gobyerno sa disaster preparedness at mitigation. May sapat ba tayong pondo para sa pagpapalakas ng ating depensa laban sa kalamidad, o nananatili lang tayong reaktibo matapos ang pinsala? Mahalaga ang transparency at accountability sa paggamit ng pondo ng bayan para sa mga proyektong pang-imprastraktura na naglalayong protektahan ang mga komunidad. Ang bawat sentimo ay dapat mapunta sa mga solusyong epektibo at nakasentro sa kapakanan ng mga Pilipino, hindi sa mga proyektong may pansariling interes.

Para sa kapakanan ng bawat Pilipino, nararapat lamang na ang ating mga lider ay maglatag ng isang malinaw at holistikong plano. Hindi ito simpleng usapin ng paglilinis ng kanal o pagpapatayo ng dike. Kailangan ng komprehensibong pag-aaral at implementasyon ng mga sustainable solutions, kabilang ang maayos na waste management, pagpapanumbalik ng mga watershed, pagpapalakas ng flood control systems, at higit sa lahat, ang epektibong early warning systems at community-based disaster risk reduction programs. Ang gobyerno ay may malaking responsibilidad na protektahan ang buhay at ari-arian ng mamamayan.

Totoong matatag ang Pilipino. Sa bawat pagsubok, lumalabas ang ating pagkakaisa at malasakit sa kapwa. Ngunit ang pagiging matatag ay hindi dapat maging dahilan upang balewalain ang ugat ng ating paghihirap. Ang pagiging matatag ay hindi nangangahulugang dapat tayong masanay sa pagdurusa. Sa halip, dapat itong magtulak sa atin upang sama-samang ipaglaban ang isang mas ligtas at mas maunlad na bukas.

Panahon na upang singilin ang ating mga pinuno sa kanilang tungkulin na protektahan tayo. Panahon na upang bawat isa sa atin ay makiisa sa paghahanap ng mga solusyon, sa pagiging responsable sa ating kapaligiran, at sa pagtindig para sa isang kinabukasan kung saan ang "habagat" ay hindi na magiging sanhi ng malawakang paghihirap at trahedya. Ito ang ating panawagan, para sa kapakanan ng bawat Kapamilya at para sa kinabukasan ng ating Inang Bayan.