Krudo: Sasapat Ba Ang Suspensiyon?

Posted on 3/13/26

Ang bawat paggising ng Pilipino sa mga araw na ito ay tila ba isang paghahanda sa panibagong bugso ng hamon. Ang ating mga kalsada, na dati'y hudyat ng pag-asa para sa pangkabuhayan, ay ngayo'y nagiging paalala ng tumataas na gastos. Mula pa noong Marso 10, 2026, sunod-sunod na ang pagsipa ng presyo ng langis, na nagtala ng ika-siyam na magkakasunod na linggo ng pagtaas para sa gasolina at ika-labing isa naman para sa diesel at kerosene. At sa susunod na linggo, inaaasahan muli ang matinding dagok, kung saan posibleng umabot sa P15 bawat litro ang itataas sa diesel at P12 sa gasolina. Saan na nga ba tayo kukuha ng lakas, lalo na't "Buhay Mahal" na ang sigaw ng karaniwang tao?

Ang ugat ng problemang ito ay malayo, lampas sa ating mga baybayin, sa gitna ng nagpapatuloy na sigalot sa Middle East. Ang sagupaan sa pagitan ng Estados Unidos at Israel laban sa Iran, na nagsimula noong Pebrero 28, 2026, ay nagdulot ng malawakang kaguluhan sa global oil supply. Ang pagsasara ng Strait of Hormuz, isang pangunahing ruta para sa pandaigdigang pagpapadala ng langis, ang pumigil sa kritikal na daloy ng suplay. Dahil dito, ang presyo ng Brent crude oil, ang pandaigdigang benchmark, ay lumampas na sa $100 kada bariles. Ito ay isang malinaw na paalala kung paano nakakonekta ang ating ekonomiya sa mundo, at kung paano ang mga pangyayari sa ibang bansa ay direktang nakakaapekto sa bulsa ng bawat Juan at Juana.

Bilang tugon sa krisis na ito, kumilos na ang pamahalaan. Ikinagagalak nating malaman na si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. mismo ay kinilala ang pagka-apurahan ng House Bill No. 8418, isang panukalang batas na magbibigay sa kanya ng kapangyarihang pansamantalang suspindihin o bawasan ang excise tax sa mga produktong petrolyo sa panahon ng pambansa o pandaigdigang krisis pang-ekonomiya. Mayroon din tayong Senador Francis "Kiko" Pangilinan na naghain ng kanyang Senate Bill No. 1940 na may katulad na layunin. Ito ay isang mahalagang hakbang na nagpapakita ng pagkilala sa bigat ng sitwasyon, at dapat nating suportahan ang mabilis na pagpasa at pagpapatupad nito para agarang maibsan ang pasanin ng taumbayan.

Ngunit sapat na nga ba ang pansamantalang suspensiyon ng buwis? Habang ang pagtanggal ng excise tax ay magbibigay ng agarang ginhawa sa bulsa ng mga konsyumer, hindi ito isang pangmatagalang solusyon. Ayon sa Department of Finance, maaaring mawalan ng P136-bilyon ang pamahalaan sa mga kita para sa taong 2026 kung tuluyang aalisin ang excise tax. Ang pera na ito ay mahalaga para sa serbisyo publiko at mga proyekto ng bansa. Kailangan natin ng mas komprehensibo at pangmatagalang diskarte para sa seguridad ng ating enerhiya. Ang Pilipinas ay dapat mamuhunan nang mas malaki sa renewable energy sources, at mas pagtibayin ang ating kakayahan na makagawa ng sariling enerhiya upang hindi tayo lubos na nakadepende sa pabago-bagong presyo ng langis sa pandaigdigang merkado.

Ang epekto ng patuloy na pagtaas ng presyo ng langis ay ramdam ng lahat. Ang mga tsuper ng public transport ay napipilitang magtaas ng pamasahe, na nagpapabigat sa pasanin ng mga regular na komyuter. Ang mga magsasaka at mangingisda, na gumagamit ng krudo sa kanilang mga kagamitan at transportasyon ng produkto, ay nahihirapan ding magpatuloy sa kanilang hanapbuhay, na nagreresulta sa pagtaas ng presyo ng pagkain at iba pang pangunahing bilihin. Ang mga maliliit na negosyo ay apektado rin, dahil sa pagtaas ng operating costs. Ang sitwasyong ito ay nagtutulak sa marami sa atin na magtanong: kailan ba matatapos ang pagsubok na ito? Ang #TaasPresyo at #InflationPH ay hindi lang hashtags, ito ay reyalidad na hinaharap ng bawat Filipino.

Panahon na para sa #GobyernoKumilos nang may matibay na paninindigan at malinaw na plano. Bukod sa pagsususpinde ng buwis, dapat siguraduhin ng pamahalaan na walang magaganap na pananamantala sa presyo ng mga bilihin. Kailangan ng mas mahigpit na monitoring upang maprotektahan ang mga konsyumer mula sa mapagsamantalang pagtataas ng presyo. Ang mga vulnerable sector ay dapat magkaroon ng agarang suporta at tulong mula sa pamahalaan. Ang transparency sa bawat desisyon at aksyon ng ating mga pinuno ay esensyal upang mapanatili ang tiwala ng publiko, lalo na sa panahon ng krisis. Nabatid pa nga na ilang kompanya ng langis ang pumayag na ipatupad ang pagtaas ng presyo nang paunti-unti para maibsan ang epekto, ngunit ang pinagmulan ng problema ay patuloy na nananahan.

Sa kabila ng mga hamon, bilang mga Filipino, kilala tayo sa ating pagiging matatag at maparaan. Ngunit ang katatagan ay hindi dapat samantalahin. Ang kasalukuyang sitwasyon ay isang panawagan sa kolektibong pagkilos—mula sa pamahalaan na dapat maglatag ng masusing plano, sa mga negosyante na dapat maging makatarungan, hanggang sa bawat mamamayan na dapat maging responsable sa pagkonsumo at maging mapagmatyag. Huwag nating kalimutan ang aral na ibinibigay ng krisis na ito: ang pangangailangan para sa pagbabago, pagpaplano, at pagkakaisa para sa isang mas maganda at matatag na Pilipinas. Ang #FuelCrisisPH ay isang laban na dapat nating pagtagumpayan, hindi lamang sa ngayon, kundi para sa kinabukasan ng ating mga anak at ng ating bayan.